
1․ Փոփոխականի ո՞ր արժեքի դեպքում արտահայտությունն իմաստ չունի․

2․ Գտնել արտահայտության թույլատրելի արժեքների բազմությունը և նշանապահպանման միջակայքերը․

3. Լուծել քառակուսային հավասարումը.


1․ Փոփոխականի ո՞ր արժեքի դեպքում արտահայտությունն իմաստ չունի․

2․ Գտնել արտահայտության թույլատրելի արժեքների բազմությունը և նշանապահպանման միջակայքերը․

3. Լուծել քառակուսային հավասարումը.

A Complete using the correct past perfect simple form of the verbs in brackets.
1 By the time I arrived, hed left(leave)!
2 Steve hed already seen(already / see) the film, so he didn’t come with us to the cinema.
3 Tina hadn’t finished(not/finish) doing the housework by seven o’clock, so she called Andrea to tell her she would be late.
4 Had you just broken (you/just/ speak) to Billy when I rang?
5 The car broke down just after we had set off (we/set off).
6 I didn’t eat anything at the party because I had already eaten(I/already / eat) at home.
7 had you heard(you / hear) about the accident before you saw it on TV?
1․ Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում Է։
1) ամենա-ական, քրիստոն-ություն, ելև-ջ, ինչև-
2) հն-աբան, պատ-շ, չ-ինք, առ-ջաթել
3) եղ-րերգ, ափ-ափ, լուսն-ջք, լայն-կրան
4) դող-րոցք, Հրազդանհ-կ, չ-ի, ան-
2․Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում Ե։
1) ան-զր, խուռն-րամ, երբև- նախօր-
2) նրբ-րշիկ, լայն-զր, լուս-րես, ան-ացում
3) բազմ-րանգ, օրըստօր-, հր-շ, դող-րոցք
4) ինչևից-, եղեր-րգ, գեղուղ-շ, ան-րկբա
3․Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում Օ։
1) հն-րյա, փայտ-ջիլ, միջ-րեական, օրեց-ր
2) ան-րեն, տն-րինություն, օրըստ-րե, օր-րել
3) հանապազ-ր, առ-րյա, ան-րինություն, ոսկեզ-ծ
4) առ-րեական, աշխարհազ-ր, հ-գուտ, հ-դս ցնդել
4․Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում Ո:
1) արագ-տն, պնդ-ղակ, հ-տնկայս, հրան-թ
2) քնքշ-րոր, հնգ-րյակ, վաղ-րդյան, նրբ-րեն
3) հանր-գուտ, ան-րակ, հատ-րյակ, հանապազ-ր
4) հանապազ-րդ, եռ-տանի, կրծ-սկր, լացուկ-ծ
5․Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում Ը։
1) խոչ-նդոտ, ան-նտել, ակ-նթարթ, մթ-նկա
2) կոր-նթարդ, որոտ-նդոստ, առ-նթեր, սր-նթաց
3) օր-ստօրե, հյուր-նկալ, գահ-նկեց, ան-նդմեջ
4) ինքն-ստինքյան, լուս-նկա, ճեպ-նթաց, մերթ-նդմերթ
6․Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ԵՎ:
1) հոգ-իճակ, ար-ավառ, ագ-որ, ոսկ-աճառ
2 ) կար-եր, գեր-արել, տար-երջ, գոտ-որել
3 )արևմտա-րոպական, ոսկ-արս, անձր-ային, սերկ-իլ
4) ագ-ազ, գին-աճառ, ուղ-ճար, դափն-արդ
7․Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում և բառաձևերում է գրվում Յ:
1) այծ-ամ, ջղա-ին, բրաբ-ոն, ժողովածու-ում
2) տու-ժ, հեռակա-ել, է-ական, արքա-որդի
3) ատամնաբու-ժ, Սերգե-ի, հա-ելազարդ, լռելյա-ն
4) պատան-ակ, սերմացու-ի, միլ-ոն, մարմար-ա
8․Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում Բ:
1) ող-ասաց, ջրար-ի, սր-ապատկեր, հղ-անալ
2) նր-աճաշակ, հար-եցող, ար-շիռ, գրա-ար
3) եր-եմնի, դար-աս, աղ-արկղ, դար-ին
4) ար-ունք, աղ-յուր, անխա-ան, նր-աթել
9․Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում Պ:
1) հա-շտակել, թ-րտալ, ճամ-րուկ, ընդհու-
2) Ծո-ք, թար-, պա-ակ, ճե-ընթաց
3) հ-անցիկ, ծո-ավոր, ճողո-րել, հաշ-տապ
4) դար-աս, ամ-շող, թմ-լիկ, ըմ-անակ
10․Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում Փ:
1) -ել, ծո-ավոր, ճե-֊ճերմակ, թրմ-ալ
2) հա-րուկ, երկնահու-, ս-րթնել, թր-մոց
3) շամ-րել, քարակո-, Հռի-սիմե, ոսկեծու
4) կո-երիզ, եր-նաթույր, հղ-անալ,
11․Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում Գ:
1) շա-անակագույն, զի-զա-աձև, Վարդ-ես, վար-ել
2) ճա-ճ-ել, նորո-ել, հեղ-, դրասան-
3) ծե-, ս-ազգեստ, հա-ա-, ար-ունիք
4) ճրա-ալուց, ճ-նակյաց, օձի-, գո-ավոր
12․Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում Կ:
1) վար-աբեկել, սայթա-ել, փա-ցնել, շա-անակ
2)մա-աղել, քողտի-, համաճարա-, վարա-
3) հար-ահավաք, ա-ցան, փեղ-, անհար-ի
4) դիցու-, մակույ-, նախ-ին, նախ-ան
13․Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում Ք:
1) հմայ-, սրն-ակալ, սու-, վարա-իչ
2) Սու-իաս, եզեր-, շո-եքարշ, վար-անիշ
3) կառ-, չո-ել, մարա-, շ-երթ
4) բազրի-, ընդեր-, բերան-սիվայր, տա-դեղ
14․Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում Դ:
1) եր-իկ, եր-վյալ, անդա-ար, որ-ատունկ
2) կորնթար-, անհող-րղ-, ար-ուկ, խոր-ություն
3) ստահո-, որ-նել, ան-ամալույծ, վարսան-
4) դ-ում, վաղոր-այն, Տր-ատ, բաղ-ատել
15․Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում Տ:
1)բիր-, թա-երգություն, խախու-, աղո-ք
2) խր-վիլակ, գաղ-ուկ, գր-նակ, զար-ուղի
3) կր-սեր, ճ-քավոր, մթնոլոր-, սփր-նել
4) փ-ախտ, փու-կոտ, քող-իկ, խո-հարք
16․Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում Թ:
1) վա-սուն, անու- փ-եցում, փու-կոտ
2) ար-մնի, կար-, ար-ուկ, զվար-ություն
3) զարթուցիչ, ակն-արթ, հայ-այթել, խայ-ալ
4) ակու-, ան-ացուպ, եր-ուղի, ըն-անալ
17․Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում Ձ:
1) ատաղ-ագործ, ան-կություն, խուր-, մր-ույթ
2) հարցուփոր-, բար-իթողի, երկնաբեր-, խոտհուն-
3) պախուր-, վերամբար-, դեր-ակ, դեղ-անիկ
4) արվար-ան, ար-նապատ, առեղ-ված, անցուդար-
18․Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում Ծ:
1) ցն-ալ, կ-կտուր, կտրվա-ք, ծա-կոց
2) անե-ք, հանդիպակա-, փայ-աղ, մա-ուցիկ
3) սերու-ք, ձվա-եղ, վեհապան-, թերմա-ք
4) թր-ակավե, կո-կել, լացուկո-, տխեղ-
19․Ո՞ր շարքի ոչ բոլոր բառերում է գրվում Ց:
1) բռուն-ք, ընչա-ք, լվա-ք, սերու-ք
2) ընթա-ք, խե-գետին, կա-արան, տր-ակ
3) ապաթար-, հուն-ել, լի-ք, հիա-ք
4) հոգեցուն-, պախուր-, հանդիպակա-, ցն-ալ
20․Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում Ջ:
1) թր-ել, զղ-ալ, գո-ի, որ-
2) գաղ-, ա-պարար, ա-համբույր, ար-ուկ
3) մի-և, քուր-, հոր-որ-ել, շի-ուկ
4) քա-ք, զի-ել, ա-լիկ, ո-իլ
21․Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում Ճ:
1) Տա-կաստան, բվե-, կառ-ել, պարկու-
2) գո-ի, պա-ու-անք, կո-կել, մարմա-
3) գա-ա- ,հար-, վա-կատուն, քմահա-
4) բա-կոն, խո-կոր, ճան-, ճո-ք
22․Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում Ղ:
1) փ-ձկալ, տա-տկալի, դժո-ք, փայծա-
2) դժ-եմ, թու-ս, ու-տատեղի, թու-թ
3) գա-տնիք, գա-թօջախ, մա-թանք, ա-ճատել
4) սանդու-ք, հա-ճապակի, ցնցու-, ո-բ
23․Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում Խ:
1) դժ-եմ, խա-տել, հա-ճաղյուս, ապու-տ
2) հիմնակմա-ք, բո-կ, բա-տակ, նա-շավոր
3) բաբա-յուն, թու-ս, ու-տադրուժ, թու-թ
4) ճ-փալ, դժո-ք, զմրու-տ, գա-տնիք
24․Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում Ր:
1) թո-շոմել, խա-ույկ, իրարամե-ժ, բու-վառ
2) գանգու-, խ-չակ, գրաբա-, կե-ոն
3) ճ-վողյուն, որմնախո-շ, պայտա-, կարկա-ել
4) գոլո-շի, մատ-վակ, խո-շակ, խա-տոց
25․Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում Ռ:
1) պա-կել, տոպ-ակ, վա-վռուն, տա-եխ
2) ու-ճանալ, քա-ասնական, կոխկ-տել, ճմ-թել
3) փ-թկալ, ք-ջոտ, պա-ակտել, կ-ճոն
4) փնտ-տուք, փա-թամ, ճա-ասաց, ե-ամսյա
Դաս 1. (01․09- 12․09)
Էլեկտրական երևույթներ.
§1. Մարմինների էլեկտրականացումը: Էլեկտրական լիցք:

Ներածություն: Էլեկտրականության նշանակությունը ժամանակակից աշխարհում չափազանց մեծ է: Արդեն անհնար է պատկերացնել մեր կյանքն առանց էլեկտրական լուսավորության, ռադիոյի և հեռուստատեսության, բջջային հեռախոսների և արբանյակային կապի, առանց համակարգիչների, էլեկտրոնային փոստի և համացանցի: Այս բոլորն այսօր իրականացվում է էլեկտրականության օգնությամբ:
Դեռ Մ.թ.ա. VI -րդ դարում հայտնի փիլիսոփա և մաթեմատիկոս Ֆալես Միլետսկին (Հունաստանի «7 իմաստուններից մեկը» տիտղասակիրներից) առաջին անգամ ուսումնասիրեց սաթի զարմանահրաշ հատկությունը, որը բրդի հետ շփելուց հետո թեթև մարմինները դեպի իրեն ձգելու հատկություն էր ձեռք բերում:
Հարցեր
Է-Ե
դողրէոցք, էջանշան, պատնեշ, գոմեշ, վայրէջք, էջմիածին, վերելք, առերևույթ, ելևէջ, երակ, առէջ, բազկերակ, էական, ելակ, ամենաէական, ամենաերկար, էլեկտրաէներգիա, ելարան, ստորերկրյա, հնէաբան, առերես, աներևակայելի, մանրէաբան, էակ, Սևանհէկ, Վարդգես, բազմերանգ, մանրէ, ծովեզր, լայնէկրան, պնդերես, որևիցե, Երևանջէկ, հրեշ, տիեզերք, մեջք, եգիպտացորեն, ինչևէ, ինչևիցե, ամենաէժան, խուռներամ, երբևէ, աշտե, եկեղեցի, եղերերգ, վերերկրյա, որևէ, գրեթե, միջօրե, անէ, աներկբա, երբևիցե, կիսաեփ, չէի, չէիր, չէինք, չէր, էլեկտրաեռակցել, երփներանգ, գետեզր, նրբերշիկ, աներևույթ, ցայգերգ, աներկյուղ, նորեկ, առօրէական, այժմեական, պաշտոնէական, անէական, լայնեզր, հովեկ, այգետ, լայներախ, բեմեզր, առէջաթել, առվեզր, լճեզր, գյուղեզր, առէջավոր, լուսնէջք, հազարերանգ, ժպտէրես, ճերմակէրես, ողբերգակ, վերելակ, ցնծերգ, լուսներես, խմբերգ։
Օ-Ո
առ…րյա, թռչն…րս, …ղորկ, ան…րգանական, բար…րություն, բար…րակ, անդ…րրություն, ան…րինակ,կ․․․ղակ, ան․․․գուտ, …րբանոց, տափ…ղակ, փ․․․ղ, հայ…րդի, …վքեր, …դանավ, սալոր…ղի, ան…գտակար, դեղնազ…ծ, ․․․վ, ․․․րրան, մի…րինակ, ամենա…րակյալ, շտապ…գնություն, ջր…րհնեք, այդ…րինակ, հ…գուտ (ի օգուտ), հ…գուդ (քո հոգու), …վկիանոս, ան…գնական, h…գս, բն…րրան, օր…րոց, փղ…սկր, կրկն…րինակ, խաղաղ…վկիանոսյան, մեղմ…րոր, մեղմ…րեն, տրտմ․․․րոր, ոսկեզ…ծ, հ…ծ, հողմակ…ծ, արևազ…ծ, հանր…գուտ, յուր…րինակ,տ․․․թ, ցածր…րակ, ան…րակ, արագ…տն, առ…րեական, միջ…րե, միջ…րեական, բարձր…րակ, …թյակ, կիրակն…րյա, վաղ…րդյան, …րմիզդուխտ, օրըստ…րե, նախ…րոք, չ…գնել, չ…գևորել, բն…րինակ, գիշեր…թիկ, նորա…ճ, Աման․․․ր, շաբաթ…րյակ, չ…գտվել, …ղոքել, երկար…րյա, չար…րակ, տրտմ…րեն, սալ…ջախ, զարդ…սկի, ․․․թևան, ան․․․րսալի
Ը
հյուր…նկալ, դյուր.․․նկալ, անակ…նկալ, առ…նչվել, երկ․․․նչել, պար…նկեր, խոչ…նդոտ, ակ․․․նթարթ, դաս…նթաց, մթ․․․նկա, ան…նթեռնելի, խոյ.․․նթաց, չ.․․մբռնել, զուգ․․․նկեր, նախ…նտրել, սր…նթաց, խաղ…նկեր, ձեռ․․․նտու, առ․․․նթեր, ակ…նդետ, դյուր…նթեռնելի, չ…նկնել, ան…մբռնելի, դր…մբոց, օր…նդմեջ, այլ…նտրանք, ճեպ…նթաց, ան…նդունակ, ակ․․․նբախ, ․․․նթանալ, զուգ…նթաց, համ…նկնել, չ…նդդիմանալ, երկ…նտրանք, ․․․մպելիք, համ…նթաց, գահ…նկեց, գիրկ…նդխառն, զմ…ռսել, ․..թերակա, ինքն…ստինքյան, չ…նկճվել, ամենա…նտիր, մթ…նշաղ, ան…նդունելի, ան…նդմեջ, որոտ…նդոստ, ձկ…նկիթ, ամենա…նդունակ, հոտ…նկայս, ան…նդհատ, չ…նդունել, ընկ․․․րկել, …նչացք, մերթ…նդմերթ, գույն…զգույն, գործ…նկեր, դյուր…մբռնելի, հետ…զհետե, մեջ…նդմեջ, չ․․․մբոշխնել, վեր…նթաց, …նձուղտ, մակ…նթացություն, օր…ստօրե, արագ…նթաց, դաս…նկեր, ամենա…նդունելի, լուս…նկա, վեր…նձյուղվել, նոր…նտիր, փոխ…մբռնում, հատ…նտիր, վաղ…նջական, ազգ…նտիր, ակ…նկոր, կոր․․․նթարդ
Դաս 14 Ջրագրությունը։ Գետերը
Դասի հղումը
Հայաստանի Հանրապետության ջրագրությունը

Մասշտաբ’ 1:2 000 000

Պատասխանել հարցերին
1.Գնահատել ՀՀ ջրային հաշվեկշիռը։
2.Որո՞նք են ՀՀ գետերի հիմնական հաշվեկշիռը։
3 Ի՞նչ տարբերություն կան Կուր և Արաքսի համակարգերին պատկանող գետերի սնման պայմանների ու դրանց հոսքի ռեժիմների միջև։
Հոկտեմբերի 06_10
Դաս ՀՀ կլիմայի ընդհանուր բնութագիրը
Դաս 12 հղումը
ՀՀ կլիմայի վերընթաց գոտիականությունը
Դաս 13 հղումը

Պատասխանել հարցերին
1.Նշե’լ ՀՀ կլիմայագոյացնող գործոնները։
2.Նշել մեր տարածքում ջերմության և խոնավության տեղաբաշխման հիմնական օրինաչափությունները։
3.Ինչու՞ են ՀՀ ներքին գոգավորություններում ավելի քիչ տեղումներ ստանում, քան եզրանյին լեռնաշղթաները։
4.Քանի՞ վերընթաց գոտի գիտենք ՀՀ_ում։
Սեպտեմբերի 29_03
Դաս 9 Երկրաբանական կառուցվածքը Օգտակար հանածոները
Դասի հղումը
ՀՀ Երկրաբանական քարտեզ

ՀՀ օգտակար հանածոնեը

Պատասխանել հարցերին
1.Ի՞նչ գործոնների ազդեցությամբ է ձևավորվել մեր հանրապետության ներկայիս մակերևույթը։
2. Ինչո՞վ է բացատրվում մեր տարածքի օգտակար հանածոների բազմազանությունը։
3.Նշել մետաղային և ոչ մետաղային օգտակար հանքատեսակների օրինակներ։
4.Նշել օգտակար հանածոների նշանավոր հանքավայրեր։
Սեպտեմբերի 22_26
ՀՀ աշխարհագրական դիրքը
Դասի հղումը’ https://online.fliphtml5.com/fumf/cmlv/#p=28
Պատասխանել հարցերին
1.ՀՀ_ը տարածքի մեծությամբ և բնակչության թվով ինչպիսի՞ դիրք է գրավում աշխարհի պետությունների շարքում ։
2.Թվարկե’լ և գնահատե’լ ՀՀ ՏԱԴ_ի և ՔԱԴ’ մեզ համր նպաստավոր կամ ոչ նպաստավոր հատկանիշները:
3 Ի՞նչ հանգամանքների դեպքում ՀՀ ՏԱԴ-ի ոչ նպաստավոր հատկանիշները կարող են դառնալ նպաստավոր։
Դաս 8 Վարչատարածքային կառուցվածքը և տարածքային կառուցվածքը
Դասի հղումը’ https://online.fliphtml5.com/fumf/cmlv/#p=31
վորվել մեր հանրապետության ներկայիս մակերևույթը։
2. Ինչո՞վ է բացատրվում մեր տարածքի օգտակար հանածոների բազմազանությունը։
3.Նշել մետաղային և ոչ մետաղային օգտակար հանքատեսակների օրինակներ։
4.Նշել օգտակար հանածոների նշանավոր հանքավայրեր։
Սեպտեմբերի 22_26
ՀՀ աշխարհագրական դիրքը
Դասի հղումը’ https://online.fliphtml5.com/fumf/cmlv/#p=28
Պատասխանել հարցերին
1.ՀՀ_ը տարածքի մեծությամբ և բնակչության թվով ինչպիսի՞ դիրք է գրավում աշխարհի պետությունների շարքում ։
2.Թվարկե’լ և գնահատե’լ ՀՀ ՏԱԴ_ի և ՔԱԴ’ մեզ համր նպաստավոր կամ ոչ նպաստավոր հատկանիշները:
3 Ի՞նչ հանգամանքների դեպքում ՀՀ ՏԱԴ-ի ոչ նպաստավոր հատկանիշները կարող են դառնալ նպաստավոր։
Դաս 8 Վարչատարածքային կառուցվածքը և տարածքային կառուցվածքը
Դասի հղումը’ https://online.fliphtml5.com/fumf/cmlv/#p=31

Восток вдохновлял поэтов всегда. Есенин — не исключение.
Он читал Саади, Руми, переводил с персидского.
А в Шаганэ он увидел воплощение красоты Востока…
Встреча
Воспоминания
Как-то в декабре 1924 года я вышла из школы и направилась домой. На углу я заметила молодого человека выше среднего pocтa, стройного, русоволосого, в мягкой шляпе и в заграничном макинтоше поверх серого костюма. Бросилась в глаза его необычная внешность, и я подумала, что он приезжий из столицы.
…В Батуме я снимала одну комнату вместе с сестрой Катей, 23-летней девушкой, тоже учительницей. Нашей непосредственной соседкой была массажистка Елизавета Васильевна Иоффе, которая дружила с нами, особенно с Катей. Она знакома была с Повицким, журналистом.
В тот же день вечером Иоффе ворвалась к нам в комнату со словами: «Катра, Катра, известный русский поэт хочет познакомиться с нашей Шаганэ». Есенин с Повицким были в это время у нее. Мы пошли. От нас и гостей в крохотной комнатке Иоффе стало невозможно тесно. После того как мы познакомились, я предложила всем идти гулять в парк. Больше подробностей этой первой встречи я не могу вспомнить.
На следующий день Есенин с Повицким опять зашли и предложили нам принять участие в литературном вечере, где мы могли бы встретить и других их знакомых. Вечер должен был состояться на квартире Повицкого, в которой жил и Есенин. Мы решили прийти.
На следующий день, уходя из школы, я опять увидела его на том же углу. Было пасмурно, на море начинался шторм. Мы поздоровались, и Есенин предложил пройтись по бульвару, заявив, что не любит такой погоды и лучше почитает мне стихи. Он прочитал «Шаганэ ты моя, Шаганэ…» и тут же подарил мне два листка клетчатой тетрадочной бумаги, на которых стихотворение было записано. Под ним подпись: «С. Есенин».
Есенин прочитал еще два стихотворения, которые, как он пояснил, были написаны им в Тифлисе («Улеглась моя былая рана…», «Я спросил сегодня у менялы…»). Конечно, я задала ему тут же вопрос: кто же такая Лала? Он ответил, что это имя вымышленное. Тогда я не поверила, но много лет спустя поняла, что это было правдой.
В одну из последующих наших встреч, которые теперь происходили почти ежедневно, он прочитал новое стихотворение «Ты сказала, что Саади…».
Когда Есенин встречал меня в обществе других мужчин, например моих коллег-преподавателей, то подходил сам, знакомился с ними, но уходил обязательно со мной.
Всегда приходил с цветами, иногда с розами, но чаще с фиалками. Цветы сам очень любил.
4 января он принес книжку своих стихов «Москва кабацкая» (Ленинград, 1924 г.), с автографом, написанным карандашом: «Дорогая моя Шаганэ, Вы приятны и милы мне. С. Есенин. 4.I.25 г., Батум».
Вместе с книжкой он принес фотографию, на которой на берегу моря запечатлены он, Повицкий и еще двое незнакомых мне мужчин, с написанным на обороте стихотворением «Ты сказала, что Саади…». Над стихотворением была надпись: «Милой Шаганэ», а под стихотворением подпись: «С. Есенин». Текст стихотворения состоял из четырех строф, как в первой публикации его.
…Есенин интересовался нашей национальной поэзией. Соседи имели «Антологию армянской поэзии» в переводах Брюсова, и Сергей Александрович, бывая у нас, нередко просил принести эту книгу и читал ее. Особенно живой интерес проявил он к Чаренцу и, узнав, что последний будет в Батуме, нетерпеливо ждал его и часто спрашивал: «Ну что, не приехал ваш Чаренц?» Но Чаренц прибыл в Батум после отъезда Есенина в Москву.
Есенин был добрым, чутким человеком. Тогда нередко встречались беспризорные, и, бывало, ни одного из них не оставлял без внимания: остановится, станет расспрашивать, откуда, как живет, даст ребенку денег, приласкает. В такие минуты он вспоминал свое детство, говорил, что вот он тоже был когда-то ребенком, беспечно резвился и бегал. Однажды, увидев беспризорных ребятишек, Есенин сказал мне приблизительно так: «Вот, Шаганэ, там и Пушкин, и Лермонтов, и я».
Однажды в конце декабря шел сильный снег – явление очень редкое в Батуме. На второй день Есенин приехал к нам на санях, оживленный, веселый, и мы отправились кататься по Махинджаурской дороге. Мы впервые ехали на санях, и, наверное, Есенин хотел показать нам, мне и сестре, всю прелесть этой езды. На полдороге он, извинившись, попросил разрешения сесть на козлы: гнал коня, смеялся, веселясь как ребенок. Потом говорил, что ему нравятся лошади, запах навоза.
Животных он действительно любил. Увидит бездомную собаку, купит для нее булку, колбасу, накормит и приласкает. Глаза его в это время становились особенно ласковыми и добрыми. У Повицкого была собака, которую Есенин часто ласкал.
…Сергей Александрович любил приходить по вечерам, пить чай с мандариновым вареньем, очень понравившимся ему. Когда я отсылала его писать стихи, он говорил, что уже достаточно поработал, а теперь отдыхает. Если он не встречался со мною на улице, то непременно приходил к нам домой.
Как-то я заболела, а сестра уходила на службу. Все три дня, пока я болела, Сергей Александрович с утра являлся ко мне, готовил чай, беседовал со мной, читал стихи из «Антологии армянской поэзии». Содержание этих разговоров мне не запомнилось, но можно отметить, что они были простыми, спокойными.
Есенин взял себе на память мою фотографию, причем он сам ее выбрал из числа других.


Это снимок 1919 года. Я снята в гимназической форме. На обороте карточки я своей рукой сделала надпись.
В другой раз он сказал мне, что напечатает «Персидские мотивы» и поместит мою фотографию. Я попросила этого не делать, указав, что его стихи и так прекрасны и моя карточка к ним ничего не прибавит.
…Незадолго до отъезда он все чаще и чаще предавался кутежам и стал бывать у нас реже.
Вечером, накануне отъезда, Сергей Александрович пришел к нам и объявил, что уезжает. Он сказал, что никогда меня не забудет, нежно простился со мною, но не пожелал, чтобы я и сестра его провожали. Писем от него я также не получала.
С. А. Есенин есть и до конца дней будет светлым воспоминанием моей жизни.
Чтение и аналз стихотворения ,,Шаганэ»
,,Ты сказала, что Саади…»
Доп.задание:
,,Шаганэ» — выразит.читать или наизусть