Հասարակական ժողովասրահի սպասավորները Սմբատին տեսնելով միմյանցից առաջ ընկան նրա գլխարկն ու ձեռնափայտը վերցնելու: Հաճաքարե ընդարձակ սանդուղքով վեր բարձրանալով Սմբատն անցավ մարմարե սյուների արանքով եւ մտավ մի ընդարձակ սրահ, որտեղ մի խումբ զբաղված էր թղթախաղով, մի այլ խումբ՝ զրույցով ու վիճաբանությամբ: Մյուս տեղում գռեհիկ զավեշտներ էին պատմում, միմյանց ուսի խփում: Լսվում էին զանազան անարգական դարձվածքներ ու արտահայտություններ: Դրանք երեկվա սայլապաններն էին, մրգավաճառները, հագուստը փոխած, օսլայած օձիքով: Սրահը զարդարված էր փարթամ կահկարասիով, ողողված էր լամպերի աչք շլացնող փայլփլուն լույսով: Թավշյա բազկաթոռներին ու բազմոցներին անփույթ ընկողմանած էին նավթաշխարհի ընչաքաղց տերերի հղփացած որդիները։ Սմբատն արհամարհանք ու նույնիսկ նողկանք զգաց դեպի այդ մարդիկ, որոնք իրեն տեսնելով պատկառանքով հետ քաշվեցին, ոմանք էլ խոնարհ գլուխ տվեցին։

Հասարակական ժողովասրահի սպասավորները Սմբատին տեսնելով միմ_անցից առաջ ընկան նրա գլխարկն ու ձեռնափայտը վերցնելու: Հա-ճաքարե ընդար-ակ սանդու-քով վեր բարձրանալով Սմբատն անցավ մա-մա-ե սյուների արանքով եւ մտավ մի ընդար-ակ սրահ որտեղ մի խումբ զբաղված էր թ-թախաղով մի այլ խումբ զրույցով ու վիճաբանությամբ: Մյուս տեղում գռեհիկ զավեշտներ էին պատմում միմ-նց ուսի խփում: Լսվում էին զանազան անարգական դարձվաքներ ու արտահայտություններ: Դրանք երեկվա սայլապաններն էին մրգավաճառները հա-ուստը փոխած օսլայած օձի-ով: Սրահը զարդարված էր փարթամ կահկարասիով ողողված էր լամպերի աչք շլացնող փայլփլուն լույսով: Թավշյա բազկաթոռներին ու բազմոցներին անփույ- ընկողմանած էին նա-թաշխարհի ընչաքա-ց տերերի հղ-ացած որդիները։ Սմբատն արհամարհանք ու նույնիսկ նո-կանք զգաց դեպի այդ մարդիկ որոնք իրեն տեսնելով պատկառանքով հետ քաշվեցին ոմանք էլ խոնարհ

Այօրվա մեր լաբարատոր փորձի ընթացքում ստացանք թթվածին: Օգտագործեցինք կալիումի պերմանգանատ՝ KMnO4, մի քանի գդալ լցրեցինք անոթի մեջ, գազատար խողովակով փակեցինք այդ անոթը և մյուս ծայրը դրեցինք մեկ այլ անոթի մեջ: Վառեցինք առաջին անոթը, և ձեռքով փակեցինք մյուս անոթը, որ թթվածինը միջից դուրս չգա։ Ստուգելու համար վառեցինք փայտիկ, հանգցրինք այն որ մնա միայն կայծը և այդ փայտիկը մտցրինք թթվածնով անոթի մեջ և թթվածնի շոնրհիվ այն կրկին վառվեց, այդպես մենք համոզվեցինք, որ մեր փորձը ստացվել է:

Մենդելի 2-րդ օրենքը:Էջ 53-54։

1․Ինչ է ասում Մենդելի 2-րդ օրենքը, և ինչ է տեղի ունենում ալելների հետ գամետների առաջացման ժամանակ։

Գրեգոր Մենդել-ի 2-րդ օրենքը ասում է, որ երկրորդ սերնդում նորից երևում է այն հատկանիշը, որը առաջին սերնդում չէր երևում։ Ռեցեսիվ հատկանիշը չի անհետանում, այլ թաքնված մնում է։
Գամետների առաջացման ժամանակ երկու ալելները բաժանվում են։ Ամեն գամետ ստանում է միայն մեկ ալել՝ կամ A, կամ a։

2․Եթե հիբրիդը ունի Aa գենոտիպ, ապաքանի՞ տեսակ գամետ կարող է առաջացնել և որոնք են դրանք։

Aa օրգանիզմը առաջացնում է 2 տեսակ գամետ։
Դրանք են՝ A և a։
Քանի որ ալելները բաժանվում են, տարբեր գամետներ են ստացվում։

3․Երբ խաչասերվում են երկու հետերոզիգոտ օրգանիզմներ (Aa × Aa),ապա ինչպիսի՞ն է F₂ սերնդի գենոտիպային հարաբերությունը։

Ստացվում են՝ AA, Aa, Aa, aa։
Այսինքն հարաբերությունը լինում է՝
1 AA : 2 Aa : 1 aa։
Մեկը ամբողջ դոմինանտ, երկուսը խառը, մեկը ամբողջ ռեցեսիվ։

4․Լրիվ դոմինանտության դեպքում Aa × Aa խաչասերման արդյունքում ինչպիսի՞ն է ֆենոտիպային հարաբերությունը։

AA և Aa-ն ունենում են դոմինանտ հատկանիշ։
aa-ն ունի ռեցեսիվ հատկանիշ։
Այդ պատճառով ստացվում է՝
3 դոմինանտ : 1 ռեցեսիվ։

5․Եթե F₂ սերնդում ստացվել է 75 բույս դոմինանտ հատկանիշով և 25 բույս ռեցեսիվ հատկանիշով,ապա արդյոք դա համապատասխանո՞ւմ է Մենդելի 2-րդ օրենքին, և ինչո՞ւ։

Նոր դասը՝

Ոչ լրիվ դոմինանտություն:Գամետների մաքրության վարկած:
Համեմատել լրիվ  և ոչ դոմինատությունը, բացատրել ստացված արդյունքը։

1️⃣ Կից անկյուններից մեկը 65° է
Մյուսը՝ 180° − 65° = 115°
2️⃣ Կից անկյունների տարբերությունը 40° է
Թող լինեն x և y
x + y = 180°
x − y = 40°
Անկյուններն են՝ 110° և 70°
3️⃣ Հակադիր անկյուններից մեկը 120° է
Հակադիրն էլ՝ 120°
Մյուս երկուսը՝ 180° − 120° = 60° և 60°
4️⃣ Մի անկյունը 38° է (ուղիղների հատում)
Հակադիրն՝ 38°
Մյուս երկուսը՝ 180° − 38° = 142° և 142°
5️⃣ Եռանկյան երկու անկյունները 50° և 60°
Երրորդը՝ 180° − 110° = 70°
6️⃣ 90° և 35°
Երրորդը՝ 180° − 125° = 55°
7️⃣ Հարաբերություն 2 : 3 : 4
Գումարը 9 մաս
180° ÷ 9 = 20°
Անկյուններն են՝ 40°, 60°, 80°
8️⃣ Երկու անկյունների գումարը 130°
Երրորդը՝ 180° − 130° = 50°
9️⃣ Արտաքին անկյունը 110°, մեկ հեռավոր ներքինը 45°
Մյուսը՝ 110° − 45° = 65°
🔟 Մեկը մյուսից մեծ է 20°-ով, երրորդը 50°
Թող լինեն x և x+20
x + x + 20 + 50 = 180
2x + 70 = 180
2x = 110
x = 55
Անկյուններն են՝ 55° և 75°
1️⃣1️⃣ Կից անկյուններ 3 : 7
10 մաս
180° ÷ 10 = 18°
Անկյուններն են՝ 54° և 126°
1️⃣2️⃣ Հակադիր անկյունը 72°
Կից անկյունը՝ 180° − 72° = 108°
1️⃣3️⃣ Հարաբերություն 4 : 5 : 9
18 մաս
180° ÷ 18 = 10°
Անկյուններն են՝ 40°, 50°, 90°
Մեծագույնը՝ 90°
1️⃣4️⃣ Տարբերությունը 30°, երրորդը 70°
Թող լինեն x և x+30
x + x + 30 + 70 = 180
2x + 100 = 180
2x = 80
x = 40
Անկյուններն են՝ 40° և 70°
1️⃣5️⃣ Արտաքին անկյունը 150°, ներքիններից մեկը 60°
Մյուս հեռավոր ներքինը՝ 150° − 60° = 90°
Երրորդը՝ 180° − (60° + 90°) = 30°
1️⃣6️⃣ Մի անկյունը 3 անգամ մեծ է մյուսից (ուղիղներ)
Թող փոքրն լինի x
Մեծը՝ 3x
x + 3x = 180
4x = 180
x = 45
Անկյուններն են՝ 45°, 135°, 45°, 135°
1️⃣7️⃣ Մեկը 5 անգամ մեծ է մյուսից (կից)
x + 5x = 180
6x = 180
x = 30
Անկյուններն են՝ 30° և 150°
1️⃣8️⃣ Մեկ անկյունը հավասար է մյուս երկուսի գումարին
Թող մեծը լինի x
Մյուս երկուսը միասին նույնպես x
x + x = 180
2x = 180
x = 90
Անկյուններն են՝ 90°, 45°, 45°
1️⃣9️⃣ x, x+20, 2x
x + x+20 + 2x = 180
4x + 20 = 180
4x = 160
x = 40
Անկյուններն են՝ 40°, 60°, 80°
2️⃣0️⃣ Արտաքին անկյունը 100°, հեռավոր ներքինները 2 : 3
5 մաս
100° ÷ 5 = 20°
Հեռավոր ներքիններն են՝ 40° և 60°
Երրորդը՝ 180° − 100° = 80°

Լուծենք հերթով․

---

1️⃣ Արդյո՞ք տրվածները երկրաչափական պրոգրեսիա են

Երկրաչափական պրոգրեսիայի դեպքում q=\frac{a_{n+1}}{a_n}

ա) 1, 8, 15, 21, 26 …

8/1=8,\quad 15/8\neq 8

բ) −2, 2, −2, 2, −2 …

2/(-2)=-1,\quad (-2)/2=-1

գ) 4, 2, 1, 0.5, 0.25 …

2/4=1/2,\;1/2=1/2

դ) 0, 4, 16, 64, 256 …

առաջին անդամը 0 է, հարաբերությունը չի սահմանվում
❌ չէ երկրաչափական

---

2️⃣ Տրված է երկրաչափական պրոգրեսիա. Գտնել

Բանաձևը՝ a_n=a_1 q^{\,n-1}

---

ա) Գտնել , եթե

a_3=0.5\cdot(-2)^2=0.5\cdot4=2

---

բ) Գտնել , եթե

a_4=-2\cdot3^3=-2\cdot27=-54

---

գ) Գտնել և , եթե

q=\frac{4}{3}

a_3=4\cdot \frac43=\frac{16}{3}

---

դ) Գտնել և , եթե

q=\frac{6}{-4}=-\frac32

a_3=6\cdot\left(-\frac32\right)=-9

---

ե) Գտնել և , եթե

q=\frac{a_3}{a_2}=\frac{2}{-1}=-2

a_1=\frac{a_2}{q}=\frac{-1}{-2}=0.5

---

զ) Գտնել և , եթե

q=

a_1=

---

է) Գտնել , եթե

q=3

---

ը) Գտնել , եթե

q=4

---

3️⃣ Գտնել x-ը (երեք հաջորդ անդամներ երկրաչափական պրոգրեսիայում)

Միջին անդամի համար՝

---

ա) 7, x, 63 (x>0)

x=21

x = 21

---

բ) 2, x, 18 (x<0)

x=-6

x = −6

---

գ) 3.2, x, 0.2

x=\pm0.8

x = 0.8 կամ −0.8

---