27.02.26

Որոշել էինք շրջագայել հավաքել ուշադրության արժանի հինավուրց ավանդությունները ուսումնասիրել իմ հայրենի լեռնաշխարհի հիացմունք պարգևող պատմական հուշարձանները ճարտարապետական կոթողները։

Շրջում էինք ձիերով, հաղթահարում լեռնաշղթաների հոգնություն պատճառող բնական խոչընդոտները, անցնում անդնդախոր ձորերով։ Ձիերին ազատ արձակելով՝ նստում էինք բարձունքների վրա, ակնապիշ նայում հազիվհազ նշմարվող ոլորապտույտ արահետներին, դիտում բացատները, որտեղ լուսնկա գիշերներին կխայտային կրտերը, արջերն էին մթմտում, գնում իրենց որջերը։

Ահա փոքրիկ լիճը՝ ալիքների բեկբեկուն, արշավափայլով, աչքի պես վճիտ. տեղաբնակները լոռեցուն հատուկ չափազանցությամբ «Ծովեր» են անվանել այն։

Պատահում էր՝ երբ գիշերը վրա էր հասնում, ճանապարհը վստահում էինք ձիերին։ Սմբակների թափից պոկվում էին քարեր ու գլորվում, և անտառը լցվում էր ահասարսուռ արձագանքներով։

Ինքնաստուգում

Ազգանունը, անունը՝ Անգելինա Ադամյան


1-ին տարբերակ


1. Տրված է հաջորդականության բանաձևը և առաջին անդամը։ Հաշվի՛ր չորրորդ անդամը    x1= 5 ,  xn+1=  xn +4 :    (1 միավոր)


x4 = x1 + 3d = 5 + 12 = 17


2. Գտի՛ր թվաբանական պրոգրեսիայի 8 -րդ անդամը, եթե  a1= 7, d = 1,5  : (1միավոր)


a8= a1+ 7d = 7 + 10,5 = 17,5


3. Գտի՛ր թվաբանական պրոգրեսիայի տարբերությունը և առաջին անդամը անդամը, եթե  a4= 9, a7= 33 :   (1 միավոր)

33 − 9 = 3d
24 = 3d
d = 8
a1 = 9 − 24 = −15


4. Հայտնի է, որ  x + 2, 6 , 3x — 2 թվերը կազմում են թվաբանական պրոգրեսիա: Գտի՛ր  x-ը։
(1 միավոր)

12=4x X=3                                                                  


5. Հաշվի՛ր a1= 13 և  a15= 43  թվաբանական պրոգրեսիայի առաջին 15  անդամների գումարը:
(1 միավոր)

X = 15(13 + 43)/2
X= 15·56
X= 15·28
X= 420


6. Հաշվի՛ր  a1= 9,4  և  d = -0.8 թվաբանական պրոգրեսիայի  դրական անդամների գումարը:
(1 միավոր)

9,4 − 0,8(n−1) > 0
n = 12
x  = 12(9,4 + 0,6)
x= 60


7. Գտի՛ր երկրաչափական պրոգրեսիայի 5-րդ անդամը, եթե b1= 3 և  q= 2: (1 միավոր)


b5= b1·q4 = 3·2 = 3·16 = 48


8.Լուծել x-22x+4 < 0 ռացիոնալ անհավասարումը:  (1 միավոր)

Լուծում չկա

9. Գտնել երկրաչափական պրոգրեսիայի առաջին տասը անդամների գումարը, եթե b1= 5 և  q= 2 : (1 միավոր)

x = 5(2 − 1) (2 − 1)
x  = 5(1024 − 1) = 5·1023 = 5115



10. Լուծել անհավասարումները միջակայքերի եղանակով: (1 միավոր)
   ա)x2 +5  x +6> 0
   բ)x2 -3  x   0

Պայմանագրեր


1. .Բրեստ-Լիտովսկի հաշտության պայմանագիր 1918 թ. մարտի 3
· Կնքվեց Խորհրդային Ռուսաստանի և Քառյակ դաշինքի երկրների միջև։
· Ռուսական զորքերը դուրս էին բերվում Կովկասից։
· Կարսը, Արդահանը և Բաթումը վերադարձվում էին Օսմանյան կայսրությանը։
2.Բաթումի պայմանագիր (1918 թ. հունիսի 4)
Կնքվեց Հայաստանի Հանրապետության և Օսմանյան կայսրության միջև։
· Հայաստանը ճանաչվում էր որպես անկախ պետություն,
· Սակայն տարածքը կրճատվում էր մինչև շուրջ 12 հազ. քառ. կմ,
· Օսմանյան կայսրությունը ստանում էր լայն ռազմական և տնտեսական արտոնություններ։
3.Մուդրոսի զինադադար1918 թ. հոկտեմբերի 30
· Կնքվեց Անտանտի և Օսմանյան կայսրության միջև։
· Օսմանյան զորքերը դուրս էին բերվում Անդրկովկասից։
· Ստեղծեց նոր քաղաքական իրավիճակ տարածաշրջանում։
4. Սևրի պայմանագիր (1920 թ. օգոստոսի 10)
Կնքվեց Անտանտի պետությունների և Օսմանյան կայսրության միջև։
· Նախատեսում էր «Միացյալ և Անկախ Հայաստան» ստեղծում,
· Վիլսոնի իրավարար վճռով Հայաստանին պետք է միացվեին Վանի, Բիթլիսի, Էրզրումի և Տրապիզոնի նահանգները,
· Սակայն պայմանագիրը գործնականում չիրականացվեց։
5. Ալեքսանդրապոլի պայմանագիր (1920 թ. դեկտեմբերի 2)
Կնքվեց Հայաստանի Հանրապետության և Քեմալական Թուրքիայի միջև։
· Հայաստանը հրաժարվում էր Սևրի պայմանագրից,
· Զրկվում էր զգալի տարածքներից,
· Սահմանափակվում էր հայկական բանակը։
6. Մոսկվայի պայմանագիր (1921 թ. մարտի 16)
Կնքվեց Խորհրդային Ռուսաստանի և Քեմալական Թուրքիայի միջև։
· Նախանշվեց հայ-թուրքական սահմանը,
· Կարսը և Սուրմալուն անցան Թուրքիային,
· Նախատեսվեց Նախիջևանի ինքնավարություն Ադրբեջանի կազմում։
5. Կարսի պայմանագիր (1921 թ. հոկտեմբերի 13)
Կնքվեց Թուրքիայի և խորհրդային հանրապետությունների (Հայաստան, Ադրբեջան, Վրաստան) միջև։
· Վերահաստատեց Մոսկվայի պայմանագրի սահմանները,
· Վերջնականորեն ամրագրեց հայ-թուրքական սահմանը։

9 Արաչադրաք  հայոց լեզու

Հասարակական ժողովասրահի սպասավորները Սմբատին տեսնելով միմյանցից առաջ ընկան նրա գլխարկն ու ձեռնափայտը վերցնելու: Հաճաքարե ընդարձակ սանդուղքով վեր բարձրանալով Սմբատն անցավ մարմարե սյուների արանքով եւ մտավ մի ընդարձակ սրահ, որտեղ մի խումբ զբաղված էր թղթախաղով, մի այլ խումբ՝ զրույցով ու վիճաբանությամբ: Մյուս տեղում գռեհիկ զավեշտներ էին պատմում, միմյանց ուսի խփում: Լսվում էին զանազան անարգական դարձվածքներ ու արտահայտություններ: Դրանք երեկվա սայլապաններն էին, մրգավաճառները, հագուստը փոխած, օսլայած օձիքով: Սրահը զարդարված էր փարթամ կահկարասիով, ողողված էր լամպերի աչք շլացնող փայլփլուն լույսով: Թավշյա բազկաթոռներին ու բազմոցներին անփույթ ընկողմանած էին նավթաշխարհի ընչաքաղց տերերի հղփացած որդիները։ Սմբատն արհամարհանք ու նույնիսկ նողկանք զգաց դեպի այդ մարդիկ, որոնք իրեն տեսնելով պատկառանքով հետ քաշվեցին, ոմանք էլ խոնարհ գլուխ տվեցին։

Հասարակական ժողովասրահի սպասավորները Սմբատին տեսնելով միմ_անցից առաջ ընկան նրա գլխարկն ու ձեռնափայտը վերցնելու: Հա-ճաքարե ընդար-ակ սանդու-քով վեր բարձրանալով Սմբատն անցավ մա-մա-ե սյուների արանքով եւ մտավ մի ընդար-ակ սրահ որտեղ մի խումբ զբաղված էր թ-թախաղով մի այլ խումբ զրույցով ու վիճաբանությամբ: Մյուս տեղում գռեհիկ զավեշտներ էին պատմում միմ-նց ուսի խփում: Լսվում էին զանազան անարգական դարձվաքներ ու արտահայտություններ: Դրանք երեկվա սայլապաններն էին մրգավաճառները հա-ուստը փոխած օսլայած օձի-ով: Սրահը զարդարված էր փարթամ կահկարասիով ողողված էր լամպերի աչք շլացնող փայլփլուն լույսով: Թավշյա բազկաթոռներին ու բազմոցներին անփույ- ընկողմանած էին նա-թաշխարհի ընչաքա-ց տերերի հղ-ացած որդիները։ Սմբատն արհամարհանք ու նույնիսկ նո-կանք զգաց դեպի այդ մարդիկ որոնք իրեն տեսնելով պատկառանքով հետ քաշվեցին ոմանք էլ խոնարհ

թթվածնի ստացում

Այօրվա մեր լաբարատոր փորձի ընթացքում ստացանք թթվածին: Օգտագործեցինք կալիումի պերմանգանատ՝ KMnO4, մի քանի գդալ լցրեցինք անոթի մեջ, գազատար խողովակով փակեցինք այդ անոթը և մյուս ծայրը դրեցինք մեկ այլ անոթի մեջ: Վառեցինք առաջին անոթը, և ձեռքով փակեցինք մյուս անոթը, որ թթվածինը միջից դուրս չգա։ Ստուգելու համար վառեցինք փայտիկ, հանգցրինք այն որ մնա միայն կայծը և այդ փայտիկը մտցրինք թթվածնով անոթի մեջ և թթվածնի շոնրհիվ այն կրկին վառվեց, այդպես մենք համոզվեցինք, որ մեր փորձը ստացվել է:

Դաս15(16․02-20․02)

Մենդելի 2-րդ օրենքը:Էջ 53-54։

1․Ինչ է ասում Մենդելի 2-րդ օրենքը, և ինչ է տեղի ունենում ալելների հետ գամետների առաջացման ժամանակ։

Գրեգոր Մենդել-ի 2-րդ օրենքը ասում է, որ երկրորդ սերնդում նորից երևում է այն հատկանիշը, որը առաջին սերնդում չէր երևում։ Ռեցեսիվ հատկանիշը չի անհետանում, այլ թաքնված մնում է։
Գամետների առաջացման ժամանակ երկու ալելները բաժանվում են։ Ամեն գամետ ստանում է միայն մեկ ալել՝ կամ A, կամ a։

2․Եթե հիբրիդը ունի Aa գենոտիպ, ապաքանի՞ տեսակ գամետ կարող է առաջացնել և որոնք են դրանք։

Aa օրգանիզմը առաջացնում է 2 տեսակ գամետ։
Դրանք են՝ A և a։
Քանի որ ալելները բաժանվում են, տարբեր գամետներ են ստացվում։

3․Երբ խաչասերվում են երկու հետերոզիգոտ օրգանիզմներ (Aa × Aa),ապա ինչպիսի՞ն է F₂ սերնդի գենոտիպային հարաբերությունը։

Ստացվում են՝ AA, Aa, Aa, aa։
Այսինքն հարաբերությունը լինում է՝
1 AA : 2 Aa : 1 aa։
Մեկը ամբողջ դոմինանտ, երկուսը խառը, մեկը ամբողջ ռեցեսիվ։

4․Լրիվ դոմինանտության դեպքում Aa × Aa խաչասերման արդյունքում ինչպիսի՞ն է ֆենոտիպային հարաբերությունը։

AA և Aa-ն ունենում են դոմինանտ հատկանիշ։
aa-ն ունի ռեցեսիվ հատկանիշ։
Այդ պատճառով ստացվում է՝
3 դոմինանտ : 1 ռեցեսիվ։

5․Եթե F₂ սերնդում ստացվել է 75 բույս դոմինանտ հատկանիշով և 25 բույս ռեցեսիվ հատկանիշով,ապա արդյոք դա համապատասխանո՞ւմ է Մենդելի 2-րդ օրենքին, և ինչո՞ւ։

Նոր դասը՝

Ոչ լրիվ դոմինանտություն:Գամետների մաքրության վարկած:
Համեմատել լրիվ  և ոչ դոմինատությունը, բացատրել ստացված արդյունքը։